Alimenty na pełnoletnie dziecko

Obowiązek alimentacyjny rodziców względem dzieci, polegający na łożeniu na ich utrzymanie, nie budzi wątpliwości w stosunku do dzieci małoletnich. Jednak jak realizacja wskazanego obowiązku wygląda po przekroczeniu przez dziecko symbolicznego wieku 18 lat i do jakiego czasu rodzice zobowiązani są do zapewnienia środków utrzymania swoim dorosłym już dzieciom?

Poszukując odpowiedzi na zadane pytanie nie sposób nie odnieść się do treści przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w myśl których rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Przepisy prawa nie wskazują górnej granicy wieku, po przekroczeniu której ustałby obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci. Nie wygasa on bowiem wraz z osiągnięciem przez dziecko pełnoletności. Jest jednak ograniczony poprzez możliwość samodzielnego utrzymania się. Nasuwa się zatem pytanie kiedy ten moment w życiu pełnoletniego już dziecka następuje, jednocześnie zwalniając rodziców z obowiązku alimentacji?

Niemożność samodzielnego utrzymania się może mieć charakter czasowy, co będzie miało miejsce w sytuacji, w której dziecko wykazuje chęć kontynuowania dalszej nauki, podejmuje naukę na uczelni wyższej bądź trwały, kiedy dziecko ze względu na swój stan zdrowia fizycznego czy psychicznego nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich usprawiedlionnych potrzeb.

W praktyce wymaga to indywidualnego podejścia do konkretnej sytuacji. Podjęcie nauki na uczelni wyższej, tryb nauczania, problemy z odnalezieniem się na rynku pracy, to jedynie przykładowe czynniki, jakie będą wpływały na możliwości samodzielnego utrzymania się.

Kwestią, która często wzbudza największe wątpliwości jest tryb nauczania na uczelni wyższej, na której dziecko podejmuje dalszą naukę. Studiowanie w trybie zaocznym nie stanowi automatycznej przesłanki do uchylenia obowiązku alimentacyjnego. W dalszym ciągu należy wziąć pod uwagę dyspozycyjność dziecka do podjęcia pracy zarobkowej, gdyż pomimo uczęszczania na zajęcia w weekendy, musi mieć zagwarantowany czas na przygotowanie się do zajęć, naukę czy rozwój, również ten nie związany bezpośrednio ze sferą edukacyjną.

Co więcej, także podjęcie pracy przez pełnoletnie dziecko nie będzie wystarczającą przesłanką do zaprzestania alimentacji, jeżeli dochody z podjętej pracy w dalszym ciągu nie pozwalają dziecku na samodzielne utrzymanie się.

Jednak Kodeks rodzinny i opiekuńczy wskazuje możliwość uchylenia się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla rodziców uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.

Jeżeli pełnoletnie dziecko posiada obiektywne możliwości do samodzielnego utrzymania się, jednak nie podejmuje w tym kierunku jakichkolwiek starań, korzystając wciąż ze środków otrzymywanych przez rodziców, mogą oni wytoczyć powództwo o uchylenie obowiązku alimentacyjnego. Dotyczy to również sytuacji, w której możliwości zarobkowe i stopa życiowa rodziców nie pozwalają na dalszą pomoc finansową wobec dzieci.

Wskazany powyżej pozew formułuje się również w sytuacji, w której alimenty zostały prawomocnie zasądzone, jednak przesłanki alimentacji ustały. Należy wówczas uzyskać sądowe potwierdzenie ustania obowiązku alimentacyjnego, aby nie narazić się na egzekucję komorniczą.

Zaznaczyć ponadto należy, że kwestia alimentów na pełnoletnie dziecko może prezentować się zgoła odmiennie. Będzie to miało miejsce w sytuacji, w której rodzice dziecka już dorosłego, utrzymującego się w pełni samodzielnie, wciąż przekazują środki finansowe swoim dzieciom. Wówczas nie będzie można takich działań zakwalifikować jako realizowanie obowiązku alimentacyjnego, lecz jako dokonanie darowizny, jednak tej tematyce poświęcę osobny wpis.