Ile kosztuje rozwód? Koszty postępowania rozwodowego.

2024-01-07 /

Rozpoczynający się nowy rok to dla wielu z nas okres pełen przemyśleń, podsumowań i przede wszystkim zmian. Niektóre z nich niezwykle głęboko dotykają naszego życia prywatnego i nieraz wśród postanowień noworocznych pojawia się decyzja o definitywnym zakończeniu związku małżeńskiego. Wraz z nią rodzi się cała masa pytań, związana z postępowaniem rozwodowym, wśród których niezmiennie prym wiedzie jedno z nich, a mianowicie – ile kosztuje rozwód? Klasyczna odpowiedź prawnika mogłaby brzmieć „to zależy”, jednak idąc o krok dalej wyjaśnię w dzisiejszym wpisie od czego.

Od czego zależą koszty rozwodu?

Rozwód, niosąc za sobą w głównej mierze zmiany w naszym życiu prywatnym, wiąże się także z koniecznością poniesienia przez nas pewnych kosztów. Ich wysokość będzie zależała między innymi od następujących kwestii:

  • czy strony są w stanie dojść do porozumienia w trakcie postępowania rozwodowego,
  • czy rozwód odbędzie się z orzekaniem czy bez orzekania o winie,
  • jakiego rodzaju kwestie poddamy pod rozstrzygniecie sądu,
  • jakie dowody zostaną przeprowadzone w toku postępowania rozwodowego,
  • jaki będzie ostateczny wynik danej sprawy, gdyż co do zasady koszty procesu rozwodowego ponosi przegrywający sprawę.

Podstawowa opłata sądowa w postępowaniu rozwodowym

Decydując się na złożenie do sądu pozwu o rozwód należy uiścić opłatę sądową w wysokości 600 zł.

Jeżeli rozwód zakończy się bez orzekania o winie, o czym pisałam w osobnym wpisie, wówczas po uprawomocnieniu się wyroku, sąd zwróci powodowi połowę tej opłaty (300 zł), a następnie zobowiąże drugą stronę do zwrotu 150 zł. Podsumowując, ostatecznie każda ze stron poniesie wydatek w wysokości 150 zł.

Dodatkowe opłaty w postępowaniu rozwodowym

Konieczność poniesienia dodatkowych kosztów zależy od charakteru danej sprawy. Poniżej przedstawię przykładowe opłaty, jakie mogą się pojawić w postępowaniu rozwodowym:

  • 300 zł – zgodny wniosek o podział majątku wspólnego / 1000 zł – sporny wniosek o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej
    W praktyce sąd zajmie się podziałem majątku małżonków w postępowaniu rozwodowym jedynie wówczas, gdy nie wydłuży to postępowania, a pomiędzy małżonkami nie ma w tej kwestii sporu. W takiej sytuacji małżonkowie przedstawiają w sądzie zgodny projekt podziału majątku wspólnego.
    Warto również w tym miejscu nadmienić, że podział majątku wspólnego można przeprowadzić przed rozwodem, w trakcie postępowania rozwodowego (spełniając powyżej wskazany warunek) oraz po rozwodzie, decyzja w tym zakresie należy wyłącznie do Państwa.
  • 200 zł – wniosek o eksmisję współmałżonka ze wspólnie zajmowanego mieszkania, który może zostać skierowany do sądu w sytuacji, w której małżonek uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie na skutek swojego nagannego zachowania.
  • 100 zł – wniosek o zabezpieczenie roszczenia, np. w zakresie sprawowania pieczy nad wspólnymi małoletnimi dziećmi małżonków. Wniosek o zabezpieczenie w postępowaniu rozwodowym ma na celu ustalenie stosunków, zarówno pomiędzy małżonkami, jak i pomiędzy małżonkami a ich małoletnimi dziećmi, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
  • od 150 zł – mediacja – jeżeli w trakcie postępowania rozwodowego sąd skieruje strony do mediacji to koszt za pierwsze posiedzenie mediacyjne wyniesie 150 zł oraz 100 zł za każde następne (łącznie maksymalnie do 450 zł). Mediator może do tego doliczyć również koszty dojazdu, koszty wynajęcia pomieszczenia (70 zł za jedno spotkanie) oraz koszty korespondencji (30 zł). Podkreślenia wymaga fakt, iż mediacja jest w pełni dobrowolna.
  • od 800 zł do 2000 zł – opinia biegłych z Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów (OZSS), która stanowi dodatkowy koszt rozwodu, mogący pojawić się m.in. wówczas, gdy małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci i wystąpią w sprawie wątpliwości co do negatywnego wpływu rozwodu na dobro dzieci, rozbieżności w zakresie sprawowania władzy rodzicielskiej czy wykonywania kontaktów nad małoletnimi dziećmi małżonków.
  • ok. 80 zł – wywiad kuratora sądowego – sąd może zlecić przeprowadzenie przez kuratora sądowego wywiadu środowiskowego, w miejscu zamieszkania jednego bądź obydwu rodziców (ok. 160 zł), m.in. w celu ustalenia warunków, w których wychowują się wspólne małoletnie dzieci małżonków.
  • w sytuacji zasądzenia alimentów na rzecz byłego małżonka, strona zobowiązana do alimentów będzie musiała uiścić opłatę sądową w tym zakresie, a jej wysokość uzależniona jest od kwoty zasądzonych alimentów.

    Mogą się również Państwo zdecydować na pomoc profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata. Honorarium w sprawach rozwodowych zależy od charakteru danego postępowania rozwodowego, stopnia jego skomplikowania i czynności, jakie będzie należało podjąć, aby zapewnić pomoc prawną na jak najwyższym poziomie.

Kto pokrywa koszty postępowania rozwodowego?

Zgodnie z ogólną zasadą, koszty postępowania rozwodowego pokrywa strona przegrywająca proces.

Wobec tego, jeżeli to pozwany przegra proces, będzie on zobowiązany do zwrotu powodowi opłaty sądowej od pozwu – 600 zł wraz innymi kosztami jakie pojawiły się w toku prowadzonego postępowania rozwodowego.

Natomiast jeżeli do rozwodu dojdzie z winy obojga małżonków koszty te będą nałożone na strony po połowie lub zostaną wzajemnie zniesione.

Rozwód a zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych

Warto również wskazać, że jeżeli nasza sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, możemy zwrócić się do sądu z wnioskiem o całkowite lub częściowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Wówczas do pozwu rozwodowego dołączamy wskazany wniosek wraz z oświadczeniem o swoim stanie majątkowym i rodzinnym, który potwierdzi brak możliwości uiszczenia przez nas opłaty sądowej.

Jedna z kluczowych kwestii, która pomaga przejść przez tak trudne doświadczenie, jakim jest rozwód, to odpowiednie przygotowanie i wiedza o tym, czego możemy się spodziewać. Przez co tak istotnym jest, aby zapoznać się z niektórymi aspektami postępowania rozwodowego, również dotyczącymi kwestii finansowych, aby nasze decyzje były w pełni przemyślane. Silny stres, negatywne emocje czy przykre doświadczenia, które towarzyszą postępowaniom rozwodowym, nie są najlepszymi doradcami. Dlatego warto wtedy pamiętać o tym, co wiąże się również z rozpoczęciem nowego roku, a mianowicie, że każdy koniec jest jednocześnie początkiem.